Edytujesz „Powstanie styczniowe”
Z Nonsensopedii, polskiej encyklopedii humoru
Uwaga: Nie jesteś zalogowany. Jeśli wykonasz jakąkolwiek zmianę, Twój adres IP będzie widoczny publicznie. Jeśli zalogujesz się lub utworzysz konto, Twoje zmiany zostaną przypisane do konta, wraz z innymi korzyściami.
Ta edycja może zostać anulowana. Porównaj ukazane poniżej różnice między wersjami, a następnie zapisz zmiany.
Aktualna wersja | Twój tekst | ||
Linia 1: | Linia 1: | ||
{{popr|Trzeba tekst przeredagować gdzieniegdzie, bo tutaj więcej jest narzekania na polską bezmyślność niż humoru}} |
|||
'''Powstanie styczniowe''' – trzeci w [[Historia Polski|historii Polski]] zryw narodowy z prawdziwego zdarzenia. |
'''Powstanie styczniowe''' – trzeci w [[Historia Polski|historii Polski]] zryw narodowy z prawdziwego zdarzenia. |
||
Linia 5: | Linia 6: | ||
Powstanie styczniowe zostało przygotowane na fali wzrastającego uniesienia patriotycznego na początku lat sześćdziesiątych [[XIX wiek]]u przez napaloną polską młodzież, zwanych potocznie Czerwonymi. Uważali oni, że Polacy nie mogą przetrwać bez kolejnego niespodziewanego zrywu, więc przez kilka lat intensywnie pracowali nad zorganizowaniem nowej insurekcji. |
Powstanie styczniowe zostało przygotowane na fali wzrastającego uniesienia patriotycznego na początku lat sześćdziesiątych [[XIX wiek]]u przez napaloną polską młodzież, zwanych potocznie Czerwonymi. Uważali oni, że Polacy nie mogą przetrwać bez kolejnego niespodziewanego zrywu, więc przez kilka lat intensywnie pracowali nad zorganizowaniem nowej insurekcji. |
||
Ówczesny namiestnik [[Królestwo Kongresowe|Królestwa Polskiego]], [[Aleksander Wielopolski]], nie był przesadnie szczęśliwy z wizji zbliżającej się nieuchronnie masakry, więc postanowił zarządzić <del>łapankę</del> brankę, czyli przymusowy pobór do wojska carskiego. Czerwoni, którzy nie mieli ochoty odsłużyć 25 lat poboru na [[Syberia|Syberii]] lub na [[Kamczatka|Kamczatce]] (na przykład pełniąc honorową wartę przy kraterach aktywnych wulkanów), postanowili przyśpieszyć wybuch powstania, doprowadzając do jego |
Ówczesny namiestnik [[Królestwo Kongresowe|Królestwa Polskiego]], chylikark [[Aleksander Wielopolski]], nie był przesadnie szczęśliwy z wizji zbliżającej się nieuchronnie masakry, więc postanowił zarządzić <del>łapankę</del> brankę, czyli przymusowy pobór do wojska carskiego. Czerwoni, którzy nie mieli ochoty odsłużyć 25 lat poboru na [[Syberia|Syberii]] lub na [[Kamczatka|Kamczatce]] (na przykład pełniąc honorową wartę przy kraterach aktywnych wulkanów), postanowili przyśpieszyć wybuch powstania, doprowadzając do jego wybuchu [[22 stycznia]] [[1863]] roku. Od samego początku przebiegało dość chaotycznie, więc doskonale wpisuje się w pogmatwaną historię martyrologii narodu polskiego. |
||
== Przebieg powstania == |
== Przebieg powstania == |
||
Początek był dobrym odzwierciedleniem jakości jego zaplanowania. Polskie oddziały (uzbrojone w ogromnej większości w kosy oraz kije, nierzadko walczące po prostu gołymi rękami) atakowały rosyjskie garnizony w różnych miejscach Kongresówki na zasadzie ''walnij i spierdalaj, ile sił w szkitach''. |
Początek był dobrym odzwierciedleniem jakości jego zaplanowania. Polskie oddziały (uzbrojone w ogromnej większości w kosy oraz kije, nierzadko walczące po prostu gołymi rękami) atakowały rosyjskie garnizony w różnych miejscach Kongresówki na zasadzie ''walnij i spierdalaj, ile sił w szkitach''. Na szczęście Rosjanie nie wiedzieli, {{w|''what's going on''|Co się dzieje}} i co ma oznaczać to szaleństwo, więc na wszelki wypadek postanowili nie wychylać kościstych tyłków z największych miast. Dzięki temu powstańcy nie zostali w trymiga wybici i mogli na prowincji organizować pobór przy jednoczesnym tworzeniu partyzantki. |
||
Na [[dyktator]]a powstania został powołany słynny weteran z [[Powstanie wielkopolskie|powstania wielkopolskiego]], [[Ludwik Mierosławski]]. Nie za bardzo wiedział on, co ma robić, a kiedy w wyniku zastosowania swojego wielkiego talentu strategicznego przegrał kilka pierwszych potyczek, spanikował i zwiał za granicę. Wtedy do akcji wkroczyli polscy konserwatyści, zwani Białymi (nazwa pochodzi od faktu, że na widok wroga ich dowódcy od razu wywieszali [[Biała flaga|białą flagę]] i robili się biali na widok grupki uzbrojonych Rosjan). Dyktatorem został popierany przez nich [[Marian Langiewicz]]. Talentem przewyższył Mierosławskiego. Rosyjskie garnizony wymiotły jego oddziały jak Vanish brud, a sam został złapany przez [[Austro-Węgry|Austro-Węgrów]], gdy przekraczał granice uciekając przez Rosjanami. |
Na [[dyktator]]a powstania został powołany słynny weteran z [[Powstanie wielkopolskie|powstania wielkopolskiego]], [[Ludwik Mierosławski]]. Nie za bardzo wiedział on, co ma robić, a kiedy w wyniku zastosowania swojego wielkiego talentu strategicznego przegrał kilka pierwszych potyczek, spanikował i zwiał za granicę. Wtedy do akcji wkroczyli polscy konserwatyści, zwani Białymi (nazwa pochodzi od faktu, że na widok wroga ich dowódcy od razu wywieszali [[Biała flaga|białą flagę]] i robili się biali na widok grupki uzbrojonych Rosjan). Dyktatorem został popierany przez nich [[Marian Langiewicz]]. Talentem przewyższył Mierosławskiego. Rosyjskie garnizony wymiotły jego oddziały jak Vanish brud, a sam został złapany przez [[Austro-Węgry|Austro-Węgrów]], gdy przekraczał granice uciekając przez Rosjanami. |
||
Linia 17: | Linia 18: | ||
W tak niewesołym momencie dyktatorem powstania ogłosił się [[Romuald Traugutt]], [[inżynier]], były pułkownik armii carskiej. Ze wszystkich przywódców powstania miał on najbardziej sensowny pomysł na jego prowadzenie. A że miał już doświadczenie wojskowe, znał się odrobinę na dowodzeniu wojskiem. Siedział w Warszawie, koło rosyjskiej twierdzy [[Cytadela|Cytadeli]] (pod latarnią najciemniej…) i pod fałszywym nazwiskiem, przez co Rosjanie za cholerę nie mogli go złapać. Zorganizował sieć łączników, dzięki której był w stanie zarządzać oddziałami w promieniu pięciu kilometrów i zmniejszyć ryzyko schwytania, ale większością sił powstańczych, formując je w szeregowe oddziały, które mogły wygrać nawet jakąś bitwę. |
W tak niewesołym momencie dyktatorem powstania ogłosił się [[Romuald Traugutt]], [[inżynier]], były pułkownik armii carskiej. Ze wszystkich przywódców powstania miał on najbardziej sensowny pomysł na jego prowadzenie. A że miał już doświadczenie wojskowe, znał się odrobinę na dowodzeniu wojskiem. Siedział w Warszawie, koło rosyjskiej twierdzy [[Cytadela|Cytadeli]] (pod latarnią najciemniej…) i pod fałszywym nazwiskiem, przez co Rosjanie za cholerę nie mogli go złapać. Zorganizował sieć łączników, dzięki której był w stanie zarządzać oddziałami w promieniu pięciu kilometrów i zmniejszyć ryzyko schwytania, ale większością sił powstańczych, formując je w szeregowe oddziały, które mogły wygrać nawet jakąś bitwę. |
||
Światełka nadziei zgasły, kiedy Traugutt w strasznie głupi sposób wpadł w ręce zaborców. Został zgarnięty w czasie jakiejś tam łapanki, a w czasie śledztwa wyszły na jaw jego prawdziwe dane i został on powieszony w Cytadeli (daleko nie mieli). Wtedy już Polacy zdążyli się odwrócić się od powstania. Niedługo później upadło ono i ostatecznie skręciło sobie kark w sierpniu [[1864]], kiedy grupa księdza Brzóski wreszcie dała się wyłapać, wybić i powiesić. |
Światełka nadziei zgasły, kiedy Traugutt w strasznie głupi sposób wpadł w ręce zaborców. Został zgarnięty w czasie jakiejś tam łapanki, a w czasie śledztwa wyszły na jaw jego prawdziwe dane i został on powieszony w Cytadeli (daleko nie mieli). Wtedy już Polacy zdążyli się odwrócić się od powstania. Niedługo później upadło ono i ostatecznie skręciło sobie kark w sierpniu [[1864]], kiedy grupa fanatycznego księdza Brzóski wreszcie dała się wyłapać, wybić i powiesić. |
||
== Pomoc międzynarodowa == |
== Pomoc międzynarodowa == |
||
Powstanie styczniowe odbiło się szerokim echem poza granicami dawnej [[Rzeczpospolita|Rzeczypospolitej]], dzięki czemu do powstańców szybko zaczęła napływać pomoc z bardzo różnych stron świata. Do walk przyłączyło się aż kilkunastu [[Włochy|Włochów]], pięciu Rosjan, dwóch Francuzów, jeden [[Ukraina|Ukrainiec]], a także pół [[Belgia|Belga]] oraz pół [[Holender|Holendra]] (a dokładniej jedna osoba z małżeństwa mieszanego). Pomoc ta, mimo że miała znikomy wpływ na przebieg i wynik, podniosła Polaków na duchu. |
Powstanie styczniowe odbiło się szerokim echem poza granicami dawnej [[Rzeczpospolita|Rzeczypospolitej]], dzięki czemu do powstańców szybko zaczęła napływać pomoc z bardzo różnych stron świata. Do walk przyłączyło się aż kilkunastu [[Włochy|Włochów]], pięciu Rosjan, dwóch Francuzów, jeden [[Ukraina|Ukrainiec]], a także pół [[Belgia|Belga]] oraz pół [[Holender|Holendra]] (a dokładniej jedna osoba z małżeństwa mieszanego). Pomoc ta, mimo że miała znikomy wpływ na przebieg i wynik, podniosła Polaków na duchu. |
||
Powstanie popierał też [[Papież]] [[Pius IX]], ale robił to po cichu, żeby nie zdenerwować cara Aleksandra II, gdyż ten mógł zgotować niezgorsze piekło katolikom żyjącym pod jego berłem. Ponadto jak zawsze dyplomatycznie poparła nas [[Francja]] [[Napoleon III|Napoleona III]], a także [[Anglia]], jednak niezbyt wielka wartość pomocy dyplomatycznej w czasie intensywnych działań zbrojnych była już dobrze znana Polakom |
Powstanie popierał też [[Papież]] [[Pius IX]], ale robił to po cichu, żeby nie zdenerwować cara Aleksandra II, gdyż ten mógł zgotować niezgorsze piekło katolikom żyjącym pod jego berłem. Ponadto jak zawsze dyplomatycznie poparła nas [[Francja]] [[Napoleon III|Napoleona III]], a także [[Anglia]], jednak niezbyt wielka wartość pomocy dyplomatycznej w czasie intensywnych działań zbrojnych była już dobrze znana Polakom (o jej niebywałych efektach przekonali się również w czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]]). Całość wsparcia międzynarodowego i jego znaczenie można podsumować stwierdzeniem, że tak jak zawsze Polacy byli zdani tylko i wyłącznie na siebie, a fakt, że niektórzy z nich łudzili się, że zostanie nam udzielona jakaś poważniejsza pomoc (do tych naiwniaków zaliczał się też Traugutt), doprowadziło do zwiększenia rozmiarów porywu zbrojnego. |
||
== Zobacz też == |
== Zobacz też == |