Edytujesz „Wawel”
Z Nonsensopedii, polskiej encyklopedii humoru
Uwaga: Nie jesteś zalogowany. Jeśli wykonasz jakąkolwiek zmianę, Twój adres IP będzie widoczny publicznie. Jeśli zalogujesz się lub utworzysz konto, Twoje zmiany zostaną przypisane do konta, wraz z innymi korzyściami.
Ta edycja może zostać anulowana. Porównaj ukazane poniżej różnice między wersjami, a następnie zapisz zmiany.
Aktualna wersja | Twój tekst | ||
Linia 1: | Linia 1: | ||
⚫ | |||
[[Plik:Blok królewski.jpg|thumb|300px|Blok Królewski na Wawelu]] |
|||
⚫ | '''Wawel''' – zamek znajdujący się w [[Kraków|Krakowie]]. Swoim urokiem, po gołębiach i [[Rynek Główny|Rynku Głównym]] |
||
== Historia obiektu == |
== Historia obiektu == |
||
⚫ | Od dawien dawna na wawelskim wzgórzu spoczywa duma miasta - zamek. Stoi on (o dziwo) już od XIII wieku i nadal nieźle się trzyma. W czasach, gdy [[Kraków]] był stolicą, a pewna w tamtym okresie [[Warszawa|wieś]] nie była nawet rozważana na nową siedzibę [[król]]a, Wawel inspirował wiele pokoleń, szczególnie [[Potop szwedzki|Szwedów]], [[Franciszek Józef I|Austriaków]] i [[Hans Frank|Niemców]]. |
||
⚫ | Od dawien dawna na wawelskim wzgórzu spoczywa duma miasta - zamek. Stoi on (o dziwo) już od XIII wieku i nadal nieźle się trzyma. W czasach, gdy [[Kraków]] był stolicą, a pewna w tamtym okresie [[Warszawa|wieś]] nie była nawet rozważana na nową siedzibę [[król]]a, Wawel inspirował wiele pokoleń, szczególnie [[Potop szwedzki|Szwedów]], [[Franciszek Józef I|Austriaków]] i [[Hans Frank|Niemców]]. Szwedzcy <s>najeźdźcy</s> przyjezdni brali pamiątki, przed wyjazdem natomiast zrobili [[pożar|ognisko pożegnalne]], z kolei dla Austriaków i Niemców (szczególnie dla tych drugich) stał się drugim domem za granicą. Choć są wątpliwości, [[III rozbiór Polski|czy za]] [[II wojna światowa|granicą]]... |
||
⚫ | Większość polskich królów (oprócz pierwszych, kiedy przed Krakowem stolicą było [[Gniezno]]) była koronowana na króla Polski w katedrze na Wawelu, pomimo późniejszego przeniesienia siedziby królewskiej, haniebnie interpretowanej dla krakowian jako przeniesienie stolicy. Tego czynu dokonał [[Zygmunt III Waza]], na którego cześć utworzono wierszyk: |
||
⚫ | Większość polskich królów (oprócz pierwszych, kiedy przed Krakowem stolicą było [[Gniezno]]) była koronowana na króla Polski (tak, nawet [[Jadwiga Andegaweńska]] i [[Anna Jagiellonka]]) w katedrze na Wawelu, pomimo późniejszego przeniesienia '''siedziby królewskiej''', haniebnie interpretowanej dla krakowian jako przeniesienie stolicy. Tego czynu dokonał [[Zygmunt III Waza]], na którego cześć utworzono wierszyk: |
||
{{cquote|''Królu Zygmuncie, miałeś Kraków w dupie,<br>teraz w Warszawie stoisz na słupie.''}} |
{{cquote|''Królu Zygmuncie, miałeś Kraków w dupie,<br>teraz w Warszawie stoisz na słupie.''}} |
||
Po czasie przenosin pod nowy adres o Wzgórze Wawelskie nikt nie dbał, bo nie było komu tyrać. Dopiero później [[Jan III Sobieski]] popatrzył na stary i brudny Wawel, ale wiele nie zdziałał. Konserwację na szybko zarządzono przed przyjazdem [[Stanisław August Poniatowski|Stanisława Augusta Poniatowskiego]], któremu korona, Wawel |
Po czasie przenosin pod nowy adres o Wzgórze Wawelskie nikt nie dbał, bo nie było komu tyrać. Dopiero później [[Jan III Sobieski]] popatrzył na stary i brudny Wawel, ale wiele nie zdziałał. Konserwację na szybko zarządzono przed przyjazdem [[Stanisław August Poniatowski|Stanisława Augusta Poniatowskiego]], któremu korona, Wawel, [[Rzeczpospolita Obojga Narodów]] była obojętna, bo [[Rosja]] i tak miała z nas niezły teatrzyk kukiełkowy. |
||
Już nawet nikt nie pamięta kiedy (może nikt nie chce pamiętać?) uroczy zameczek przemieniono w [[stajnie]]. Koniki chodziły po bibelocikach. Tak. |
|||
== Co warto obejrzeć == |
== Co warto obejrzeć == |
||
⚫ | Jak na każdy zamek przystało, Wawel pozostawił po sobie wiele wpływów sztuki z różnych epok. Wprawne oko dostrzeże styl [[renesans]]owy, [[barok]]owy i [[klasycyzm|klasycystyczny]]. Do dzisiaj chętnie są tu zwiedzane apartamenty królewskie, skarbiec czy dziedziniec arkadowy, [[plener]] idealny do cyknięcia słit foci. Wśród eksponatów zachowały się niektóre insygnia koronacyjne i arrasy. Cała reszta jest tylko tanią podróbą, plagiatem i kopią (choćby i [[bitwa pod Grunwaldem|chorągwie krzyżackie]]), stanowiącą otoczkę beznadziejności samego centrum miasta. Mimo zhańbienia, jakie tu zapanowało, Wawel nadal pracuje na budżet Krakowa, stał się ostatnio tematem [[polityka|politycznym]], znacząco wybiegając poza swoje rama [[kultura|kultury]]. |
||
⚫ | Jak na każdy zamek przystało, Wawel pozostawił po sobie wiele wpływów sztuki z różnych epok. Wprawne oko dostrzeże styl |
||
== Zobacz też == |
|||
* [[Azory (Kraków)|Azory]] |
|||
* [[Bieżanów-Prokocim]] |
|||
* [[Klub Sportowy Cracovia]] |
|||
* [[Na Kozłówce]] |
|||
* [[Nowa Huta]] |
|||
* [[Wisła Kraków]] |
|||
⚫ | |||
{{stopka|lokalizacja=50.054167, 19.935278|simc=0951468|wikidata=Q743704}} |
|||
⚫ |